Svijet u ratu, 1939 – 1945. Izdaja Poljske (II dio)

Iako su Poljaci smatrali Rusiju svojim vijekovnim neprijateljem, nisu bili svijesni neposrednih sovjetskih namjera i trudili su se samo da osujete namjere Njemačke. Znali su da rđavo opremljena poljska vojska ne može da porazi Vermaht; sve nade polagali su u britansko-francusku ofanzivu na zapadu koja bi podjelila njemačke snage.

Drugi dio

„Što se tiče poljskog beznadežnog vojnog položaja“, napisao je poljski ambasador u Londonu grof Edvard Račinjski, „najviše želim da se uvjerim da se nećemo upustiti u rat protiv Njemačke bez trenutne pomoći naših saveznika.“

Priprema invazije na Poljsku (Lažni rat)
Priprema invazije na Poljsku (Lažni rat)

Marta 1939. godine vlade Velike Britanije i Francuske dale su garancije, ozvaničene kasnijim sporazumima, da će se boriti u slučaju njemačkog napada na Poljsku. Ako dođe do najgoreg, obećala je Francuska vojnom vrhu u Varšavi, njena vojska će napasti Hitlerovu Zigfridovu liniju trinaest dana posle mobilizacije.

Velika Britanija se zarekla da će izvesti bombarderski napad na Njemačku. Obećanja obe zemlje bila su cinična, pošto ni jedna ni druga nisu imale nikakvu namjeru da ih ispune; garancije su date da bi obeshrabrile Hitlera, a ne da bi obezbijedile uvjerljivu vojnu pomoć Poljskoj. Bili su to prazni gestovi, ali Poljaci su odlučili da u njih povjeruju. Ako Staljin i nije bio Hitlerov ratni saveznik, na osnovu pogodbe Moskve i Berlina učestvovao je u podijeli plodova nacističke agresije.

Od 23. avgusta nadalje svijet je smatrao da Njemačka i Sovjetski Savez deluju usklađeno, da su dva lica totalitarizma. Zbog toga što je na kraju rata 1945. godine Rusija bila na strani saveznika, neki istoričari prihvatili su posljeratnu tvrdnju Sovjetskog Saveza da je do 1941. bio neutralna zemlja. To je greška.

Njemačka i Sovjetski Savez sinhronizovano planiraju napad na Poljsku
Njemačka i Sovjetski Savez sinhronizovano planiraju napad na Poljsku

Iako se Staljin plašio Hitlera i očekivao da će se u jednom trenutku morati s njim sukobiti, 1939. godine donjeo je istorijski važnu odluku da prihvati njemačku agresiju i zauzvrat dobije podršku nacista za sopstveni program teritorijalnog proširenja.

Njemačka i Sovjetski Savez sinhronizovano planiraju napad na Poljsku
Njemačka i Sovjetski Savez sinhronizovano planiraju napad na Poljsku

Iako je sovjetski vođa kasnije pružao raznovrsne izgovore, a njegova vojska nikad se nije borila rame uz rame s njemačkom, nacističko-sovjetski pakt bio je temelj saradnje koja je trajala sve dok Hitler nije otkrio svoje prave namjere operacijom Barbarosa.

Paktom o nenapadanju potpisanim u Moskvi, kao i kasnijim Ugovorom o prijateljstvu, saradnji i razgraničenju od 28. septembra, dvojica najvećih svijetskih tirana obavezala su se da jedan drugom poštuju ambicije i odreknu se međusobnih neprijateljstava u korist teritorijalnih proširenja na drugoj strani. Staljin je tolerisao Hitlerovu ekspanzionističku politiku na zapadu i slao Njemačkoj važnu materijalnu pomoć – naftu, kukuruz i rude.

Sporazum Hitlera i Staljina o prijateljstvu, kooperaciji i demarkaciji, 28. septembra 1939
Sporazum Hitlera i Staljina o prijateljstvu, kooperaciji i demarkaciji, 28. septembra 1939

Nacisti su, makar i neiskreno, prepustili odrešene ruke na istoku Sovjetskom Savezu, čiji su ciljevi obuhvatali istočnu Finsku, baltičke zemlje i veliki deo leša Poljske.

Hitler je namjeravao da Drugi svetski rat pokrene 26. avgusta, samo tri dana poslje potpisivanja nacističko-sovjetskog pakta. No 25. avgusta, naređujući da se mobilizacija nastavi, odložio je napad na Poljsku jer je preneraženo utvrdio da Musolini ne želi odmah da zarati rame uz rame s njim kao i da diplomatske poruke nagovještavaju da Velika Britanija i Francuska ozbiljno namjeravaju da ispune svoja obećanja Poljskoj.

 Tri miliona ljudi, četiristo hiljada konja, dvesta hiljada vozila i pet hiljada vozova ....
Tri miliona ljudi, četiristo hiljada konja, dvesta hiljada vozila i pet hiljada vozova ….

Tri miliona ljudi, četiristo hiljada konja, dvesta hiljada vozila i pet hiljada vozova napredovalo je ka poljskoj granici dok su posljednji grozničavi razgovori vođeni u Londonu i Parizu. Najzad je, 30. avgusta, Hitler izdao zapovest za napad. Sutradan u osam sati uveče podigla se zavjesa za prvi, prikladno gnusan čin sukoba. Šturmbanfirer Alfred Naujoks iz njemačke Službe bezbjednosti (Sicherheitsdienst) poveo je odred ljudi obučenih u poljske uniforme, među njima i desetak osuđenih zločinaca, s prezrivim šifrovanim nazivom Konserwen (limenke) u lažni napad na njemačku radio-stanicu u mestu Glajvic u Gornjoj Šleskoj.

Sovjetska invazija Poljske
Sovjetska invazija Poljske

Ispaljeni su hici, preko radio-talasa emitovane su poljske rodoljubive parole, a onda su se „napadači“ povukli. Esesovski mitraljesci pobili su „limenke“, a njihovi okrvavljeni leševi su namješteni za pokazivanje stranim dopisnicima kao dokaz poljske agresije.

Posljednje

Zvizdić u Mostaru: Potreban pravičan pristup prema bolnicama

Predsjedavajući Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine BiH Denis Zvizdić boravi u posjeti Hercegovačko-neretvanskom kantonu (HNK). Seriju sastanaka započeo je...

Mediji sve više prestaju pratiti Krizni štab HNK

Mediji su izloženi velikom pritisku javnosti jer javnost traži brojne odgovore na brojna pitanja koja se, kad se postave, preskoče, izokrenu...

Borenović: Dodik umislio da može da bude političar, ekonomista i ljekar

Građani Republike Srpske istinski su heroji jer su u proteklih mjesec dana morali sami svojom disciplinom, odgovornošću i hrabrošću da nadomijeste...

Raport: Solak potvrdio kafansku avanturu

U jednom sarajevskom lokalu sinoć je održan “party” kojem je, sudeći prema fotografijama koje smo dobili, prisustvovao i načelnik Federalnog štaba civilne...

Zenica i Sarajevo: Osobe smještene u karantinu štrajkuju glađu

Grupa građana koji su po povratku u Bosnu i Hercegovinu smješteni u karantin u Studentskom domu Bjelave u Sarajevu od jutros...

Ne propustite pročitati

OSTAVITI ODGOVOR

Molimo unesite komentar!
Ovdje unesite svoje ime